Toplum

TEKNOKAFE: HALKIN GİRİŞİMCİLİK MERKEZİ

GİRİŞ

Bilinen ilk kuluçka merkezi 1959 yılında New York – Batavia’da kurulmuş olup 90’lı yıllara gelindiğinde kuluçka merkezlerinin sayılarında güçlü bir artış olduğu gözlenmiştir.  Bugün dünya genelinde 7000 kuluçka merkezi olduğu tahmin edilmektedir (Özdoğan, 2016). İstihdam üretme, ekonomik katma değer sağlama, sosyal ve kültürel gelişim katkılarından dolayı girişimcilik, devlet ve diğer güç-çıkar grupları tarafından dünyada bir kuruluşundan itibaren bir eğilim haline gelmiştir. Günümüzde birçok tanımı yapılan girişimciliğin kâr, emek, ürün, sermaye, ekonomi, inovasyon kapsamındaki tanımlarından ziyade değer merkezli tanımı önceliğimiz olduğundan dolayı Barbara Bird’in yeni; ürün, hizmet, kaynak, teknoloji ve piyasalar bularak değer yaratma süreci ifadesi girişimcilik tanımı için bu makalede uygun bulunmaktadır. Bu makalede değer yaratma sürecinin halka yayılması için kafe, girişimcilik eğitimi, ar-ge, kuluçka merkezi, hızlandırma kampının dâhil olduğu Teknokafe adında sosyal girişimcilik kategorisinde değerlendirilebilecek bir model geliştirilmek istenmiştir. Makalede bu model önerisi ilgililerin değerlendirmesine sunulmaktadır.

A-TEKNOKAFE NEDEN BİR İHTİYAÇ?

Dünya’da ve Türkiye’de girişimcilikle ilgili merkezler üniversiteler başta olmak üzere şirketler, teknoparklar, devlet, ticaret odaları ve vakıflar bünyesinde toplanmaktadır. Bu süreç ilgili kurumlar bünyesinde ve faaliyet alanlarında benimsenirken eğitim ve uzmanlaşmaya dayalı ilgi, merak ve hırsı faydalı bir ürün haline getirmektedir. Burada ağırlık verilen alanlarda hizmet ve fayda sağlanmakta olup girişimcilik kültürünün oluşturulması için yeterli altyapıyı sağlanamamaktadır. Ailelerin, yerel işletmeler ve sahipleri, büyükşehirler dışındaki küçük ölçekli birimler bu ağa dâhil edilmemektedir. Ar-ge, inovasyon ve girişimcilik kültürünün yayılması için ülkemizin yerel birimlerinde sürece dâhil edilmeyen kurumlarla birlikte kurulan ekosistem vasıtasıyla girişimcilik kültürünün yayılması ihtiyacından dolayı Teknokafe fikri bir ihtiyaçtır.

Kültürün imkanları, girişimcilik için yol açıcı bir işlev görmekte, uygun davranış ölçüleri ve özerklik, teşebbüs, yenilikçilik, değişiklik yanlısı olma vb. eğilimleri beslemektedir. Kültürel önkabuller ve değer sistemlerinin girişimci davranışları teşvik etmesi halinde, sağlam girişimci ruh, zihniyet ve kültürel formlar kökleşme şansına kavuşmaktadır (Aytaç, 2006).

Yine Aytaç’ın makalesinde belirtildiği üzere Busenitz ve Lau da yaptıkları araştırmada, “belirsizlikten kaçınmaya” destek veren kültürlerde girişimci eğilimlerin kök salmayacağını belirtirler. Bu özellik bizim kültürümüzde bir hayli fazladır. Bunun nedeni Aytaç’ın makalesinde belirttiği üzere Sargut’a göre, Türkiye’de uygulanan yaşam boyu istihdam anlayışı, yani, belirsizlikten ve risk algısından çok, güvencede olmaya atfedilen yüksek prestijdir.

Bu algının değişmesi ve girişimcilik kültürünün kültürümüze yerleşmesi için girişimci ruhun canlandırılması, eğitimi ve önemi hakkında bilginin halkımıza kazandırılması gerekmektedir. Bu noktada başlığı altında detaylı bilginin aktarılacağı Teknokafe adlı sosyal girişimimiz devreye girmektedir.

B-TEKNOKAFE

Günümüzde bir fikrin izlediği girişimcilik yolculuğu aşağıdaki görselde verilmiştir:

Girişimcilik Süreç Modeli

Teknokafe’nin işlevi bu süreci daha fazla insanla tanıştırmak ve süreci yerel idari ve kurumsal tabana yaymakla ilgilidir. Günümüz girişim ekosisteminde girişimin ortaya çıktığı yerle girişimin üretildiği ve üretilmeye çalışıldığı yer arasında hep bir mesafe ve ayrım olduğunu görüyoruz. Bu mesafeyi imkân, ihtiyaç, azim, sorumlulukla ilgili unsurlar daraltabilmekte veya genişletebilmektedir. Mesela bir kafede bir fikrin ihtiyaçtan dolayı ortaya çıkıp ilgisiz kişilerin değerlendirmesi sonucu veya ortaya çıktığı mekan itibariyle icraata dökülmemesinden sebep umursanmadığı için yeşeremiyor olması yaygın ve yıkıcı bir durumdur. Bir başka örnek tarlada bir çiftçinin yaşadığı zorluğa üretebileceği çözümün ekip, sermaye ve bilgi eksikliğinden ötürü bir çıktıya dönüşememesi olabilir. Teknokafe fikrin ortaya çıktığı yerle ürüne dönüştüğü yer arasındaki mesafeyi sıfırlamak arzusuyla fikirden ürüne dönüşen tüm süreçlerin yer alaağı bir yer olarak planlanmaktadır. Böylece fikirler ürün olabileceği mekânlarda derhal ürüne dönüştürülebilecek ve süreç hızlanacak, muhteşem fikirler uçup gitmeyecektir.

Teknokafe girişim kültürünün girişimcilerle ve mentörlerle halka aktarılmasını baz alan bir eğitim, iletişim ve üretim merkezi haline gelecektir.  Herhangi biri Teknokafe’ye girdiğinde tüm eksikliklerine (ekip, uzman desteği vs.) cevap alabilecektir. Teknokafe’nin oluşturulması durumunda aşağıdaki maddelerin gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir:

A – Bina, halka açık olacağı için asıl amacı girişimcilere girişimcilik eğitimi vermenin yanı sıra girişimcilik hakkında hiçbir fikri olmayan halkı bilinçlendirmek olacaktır.

B – Burada fikrini gerçekleştirecek girişimcilerin yaşadıkları tecrübelerin bir eğitim modülü haline getirilmesi ile gençlerimize, halkımıza girişimciliğin pratik bilgi olarak aktarılmasında faydalı kaynaklar oluşturulacaktır.

C-Bir fikrin herhangi bir şahıs tarafından katma değerli bir ürün haline gelmesi için gereken tüm fiziki, zihinsel ve beşeri sermaye Teknokafe tarafından sağlanacaktır.

C-TEKNOKAFE ÇİZİM ÖRNEĞİ

Aşağıdaki görselde çizimi Şeyma Gönen tarafından yapılan, Gökbörü İHA takımının ihtiyaçları doğrultusunda ortaya çıkan Teknokafe adlı mekânın çizimi ve girişimcilik süreci gerçekleştirilmiştir.

1. NOT: Ekte verilen krokide bina planı verilmiştir. Krokideki her bir odanın işlevi sayılarla krokide işaretlenmiş ve aşağıda açıklanmıştır.

2. NOT: Teknokafe bünyesindeki girişimci ekiplere üye olmayan bir kişi Teknokafe’yi yeme ve içme hizmetinden istifade etmek veya 3D printer’dan ürününü çıkarmak, teknolojik yeniliklere olan merakını gidermek ve girişimcilikle tanışmak için kullanabilecektir. Bu kişiler sağlanan hizmetlerden istifade edebilir; eğitim alabilir, mentörlük desteği alarak mekanı kullanabilir, herhangi bir girişimi dinlemek için yeterli kontenjan olması durumunda odada kalabilir olacaktır.

                        1-Burası, insanların normal bir kafeymiş gibi kullanabileceği ve kişilere girişimcilerle tanışma olanağı sağlayan bir tanışma alanıdır. Yine burada, girişimcilerin ürettiği prototipler, üç boyutlu yazıcılar ve çeşitli diğer dikkat çekici unsurlar yer alacaktır.

                        2-Girişimcilerle mentörlerin görüştüğü özel bir görüşme alanı olmalıdır.

                        3-Girişimcilere eğitimin verildiği, elemelerin yapıldığı ve büyük toplantıların gerçekleştirildiği konferans salonudur.

                        4-Girişimcilerin araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yürüttüğü, çeşitli deney malzemelerinin olduğu alan burasıdır.

                        5-Girişimcilerin girişimlerinin prototiplerini üretebilmeleri için gerekli donanım, sarf malzemesi ve gerekli atölye malzemelerinin olduğu alan budur.

                        6-Girişimci ekiplerin girişimleri hususunda toplantı yapabilecekleri alan şekildedir.

TEKNOKAFE

SONUÇ

Ülkemizin katma değerli üretim yapabilmesi için tüm kaynaklarından verimli bir şekilde istifade edilmesi ve tüm kaynaklarından verimli bir şekilde istifade edilebilmesi için de kaynakların tüm insanlara dağıtılması gerekmektedir. Bunun için iletişimi, eğitimi ve üretimi temele koyan, fikri eken ve toprağından filizleyen Teknocafe; ülkemizde girişim kültürünün halka yayılması, girişimcilere daha verimli bir süreç sağlaması, fikirlere yuva olması, gençleri ve halkı girişimciliğe teşvik etmesi bakımından özgün bir girişim kültürü oluşturmayı amaçlamaktadır.

KAYNAKÇA

Aytaç, Ömer. (2006) ‘‘Girişimcilik: Sosyo-Kültürel Bir Perspektif’’, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 15, Ağustos 2006, Kütahya, 139-160.

Bird, Barbara J. (1989) Entrepreneurial behavior. Illinois: Foresman and Company

ÖZDOĞAN  Burak, ‘‘Girişimciliğin Desteği Olarak Üniversite Kuluçka Merkezleri, Türkiye Perspektifi’’, ICEB’16 International Congress on Economics and Business, Haziran 2016, Sarajevo, s. 2.

https://worldbusinessincubation.files.wordpress.com/2013/10/infodev-process-model-2009.png

%d blogcu bunu beğendi: